Krótsze umowy, nowe zasady wynagradzania, więcej uprawnionych do kompensówek – nowelizacja Karty nauczyciela, uchwalona 26 lipca przez Sejm, wprowadza szereg istotnych zmian dla środowiska oświatowego. Zmiany te obejmują m.in. pragmatykę zawodową, czas pracy oraz zasady awansu zawodowego.
Nowelizację, przygotowaną przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, poparło aż 430 posłów. Żaden z parlamentarzystów nie był przeciw, trzech wstrzymało się od głosu. Ustawodawca odrzucił jednocześnie poprawki zgłoszone przez PiS, dotyczące m.in. powiązania wynagrodzenia nauczycieli ze średnią krajową czy umożliwienia korzystania z urlopu zdrowotnego przez osoby z uprawnieniami emerytalnymi. Odrzucono też wniosek Tomasza Zimocha z Polski 2050 o objęcie prawem do urlopu zdrowotnego nauczycieli z sektora niepublicznego.
Nowe przepisy mają wejść w życie po uchwaleniu przez Senat i podpisaniu przez prezydenta. Resort edukacji podkreśla, że to odpowiedź na postulaty zgłaszane przez środowiska nauczycielskie i związki zawodowe.
Jedną z najważniejszych zmian jest skrócenie maksymalnego okresu zatrudnienia nauczyciela początkującego na czas określony z dwóch lat szkolnych do jednego roku szkolnego. Nowelizacja wprowadza też doprecyzowanie obowiązków mentora, który wspiera rozwój zawodowy młodych nauczycieli.
W zakresie organizacji pracy szkoły, nowelizacja precyzuje, w jakich sytuacjach nauczyciel zachowuje prawo do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe, nawet jeśli ich nie przeprowadził. Będzie to możliwe, gdy zamiast nich zrealizuje inne zajęcia przydzielone przez dyrektora, uwzględniające potrzeby i zainteresowania uczniów.
Istotną zmianą dla nauczycieli bibliotekarzy, pedagogów, psychologów i logopedów jest zakaz przydzielania im tzw. zastępstw doraźnych w czasie, gdy realizują własne obowiązkowe zajęcia. Rozwiązanie to ma wyeliminować nadużycia i zapewnić przejrzystość w rozliczaniu godzin pracy.
Nowelizacja wprowadza również ujednolicenie pensum nauczycieli przedmiotów zawodowych teoretycznych i praktycznych. Obie grupy będą miały odtąd obowiązek realizowania 18 godzin tygodniowo, zamiast dotychczasowych 20 godzin w przypadku nauczycieli praktycznej nauki zawodu.
Zmieniają się także zasady wypłaty części wynagrodzeń – składniki, które można określić dopiero po wykonaniu pracy, będą wypłacane do piątego dnia miesiąca następującego po miesiącu, za który przysługuje wynagrodzenie.
Znowelizowane przepisy przewidują również możliwość przedłużenia kadencji dyrektora szkoły bez konieczności przeprowadzania konkursu – to rozwiązanie ma zapewnić większą stabilność kadrową w placówkach oświatowych.
Wprowadzono również nowe zapisy dotyczące nagród jubileuszowych: nauczyciele z 45-letnim stażem pracy otrzymają nagrodę w wysokości 400 proc. wynagrodzenia, a ci z 40-letnim – 300 proc. zamiast dotychczasowych 250 proc.
Nowelizacja rozszerza katalog osób uprawnionych do nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych, będących odpowiednikiem emerytur pomostowych. Z nowych przepisów skorzystają m.in. nauczyciele zatrudnieni w publicznych i niepublicznych placówkach oświatowo-wychowawczych, centrach kształcenia zawodowego i branżowych centrach umiejętności, a także w bibliotekach pedagogicznych, placówkach doskonalenia nauczycieli, kolegiach pracowników służb społecznych, a także w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich.
Co więcej, z urlopu dla poratowania zdrowia będą mogli skorzystać nauczyciele, którym do osiągnięcia wieku emerytalnego brakuje mniej niż rok – o ile urlop ten zostanie przeznaczony na leczenie uzdrowiskowe lub rehabilitację uzdrowiskową.
Nowelizacja obejmuje również zmiany w przepisach dotyczących ochrony przedemerytalnej i odpraw emerytalnych, co ma zwiększyć bezpieczeństwo i motywację nauczycieli z długim stażem pracy.
Ustawa czeka teraz na rozpatrzenie przez Senat. Jeśli izba wyższa ją zatwierdzi, nowe przepisy mogą wejść w życie jeszcze przed rozpoczęciem nowego roku szkolnego.
Oprac.: aka, źródło: PAP
