Coraz więcej dzieci i młodzieży w Polsce zmaga się z kryzysami psychicznymi, a szkoły stają się miejscem pierwszej reakcji. Ministerstwo Edukacji Narodowej przedstawia nowe rekomendacje dla nauczycieli-psychologów, podkreślając ich kluczową rolę w systemie edukacji i ochrony zdrowia psychicznego uczniów.
W obliczu narastających problemów emocjonalnych i społecznych wśród uczniów, Ministerstwo Edukacji Narodowej zdecydowanie stawia na wzmocnienie roli nauczycieli-psychologów. Jak podkreślono w liście Podsekretarz Stanu Pauliny Piechny-Więckiewicz nauczyciele ci stają się fundamentem systemu wsparcia zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży. Rekomendacje, które przekazano dyrektorom i specjalistom, bazują na obowiązujących przepisach prawa oraz wynikach działań projektowych MEN z 2024 roku.
Szkoły mają odgrywać kluczową rolę w nowym modelu opieki psychiatrycznej dla najmłodszych. „Celem wdrożenia tego modelu opieki psychiatrycznej jest możliwość udzielenia właściwego wsparcia na wczesnym etapie – jeszcze zanim konieczna będzie interwencja psychiatryczna” – czytamy w rekomendacjach. Ważna jest tu szybka identyfikacja czynników ryzyka oraz wczesne reagowanie na pierwsze symptomy kryzysów psychicznych.
Zgodnie z obowiązującymi rozporządzeniami, nauczyciele-psychologowie w przedszkolach i szkołach mają szereg zadań: od prowadzenia badań diagnostycznych, przez wsparcie w sytuacjach kryzysowych, aż po współpracę z nauczycielami i rodzicami. Kluczowe działania to m.in. diagnoza indywidualnych potrzeb uczniów, rozpoznawanie przyczyn niepowodzeń szkolnych, profilaktyka uzależnień oraz wzmacnianie kompetencji emocjonalnych i społecznych dzieci.
Szkoły wdrażają obecnie trzypoziomowy system wsparcia. Na poziomie I i II pomoc realizowana jest na terenie placówki, przy zaangażowaniu psychologa, nauczycieli i specjalistów. Poziom III obejmuje współpracę z poradniami i ośrodkami zdrowia psychicznego. „Realizacja tych działań zależy od całego środowiska szkoły, w której rola nauczyciela psychologa jest znacząca” – czytamy w wytycznych MEN.
Wśród rekomendowanych narzędzi diagnostycznych znalazły się m.in. Kompleksowa Analiza Procesów Poznawczych (KAPP) i OKC – Objawy-Kompetencje-Cechy. MEN planuje udostępnienie ich nieodpłatnie po zakończeniu procesu migracji narzędzi na serwery resortu.
Podkreślono również konieczność zapewnienia psychologom właściwych warunków pracy – zarówno lokalowych, jak i organizacyjnych. „Organ prowadzący oraz dyrektor odgrywają niebagatelną rolę w tworzeniu odpowiednich warunków pracy. Przyczyniając się do wzrostu prestiżu nauczyciela-psychologa, gwarantują poczucie bezpieczeństwa i komfortu osobom korzystającym z jego wsparcia” – zaznaczyła Paulina Piechna-Więckiewicz.
Rekomendacje obejmują również zapisy dotyczące tajemnicy zawodowej, ograniczenia delegowania psychologów do zastępstw oraz organizacji „pustych godzin” umożliwiających bieżącą reakcję na nagłe potrzeby uczniów. Wskazano, że efektywna praca psychologa wymaga współpracy całego zespołu nauczycielskiego i wsparcia ze strony kadry kierowniczej.
