Nowa podstawa programowa dla lekcji religii w szkołach ma wejść w życie 1 września 2027 roku – poinformował bp Wojciech Osial, przewodniczący Komisji Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu Polski, podczas 401. Zebrania Plenarnego KEP, które odbyło się w Katowicach.
Jak dodał, nowy dokument zostanie poddany zatwierdzeniu podczas kolejnego Zebrania Plenarnego planowanego na jesień tego roku.
Celem nowelizacji jest dostosowanie treści nauczania religii do aktualnych uwarunkowań społecznych i edukacyjnych oraz zapewnienie wydawnictwom odpowiedniego czasu na opracowanie nowych podręczników i materiałów dydaktycznych. Do czasu wejścia w życie nowej podstawy programowej, w roku szkolnym 2025/2026, lekcje religii będą prowadzone na podstawie dotychczasowych podręczników.
Przypomnijmy, że zgodnie z rozporządzeniem Ministerstwa Edukacji Narodowej z 20 stycznia 2025 roku, od 1 września 2025 roku lekcja religii w szkole będzie odbywać się w wymiarze jednej godziny tygodniowo.
„Zostaliśmy niejako zmuszeni do tego, żeby w najbliższym roku szkolnym pracować jeszcze na starych podręcznikach. Dlatego Komisja Wychowania Katolickiego przygotowała specjalne wytyczne dla nauczycieli religii, żeby wiedzieli, jak mają sobie radzić z realizacją programu w sytuacji, gdy będzie jedna godzina lekcji religii. Te wytyczne są dostępne na oficjalnych stronach Episkopatu i Komisji Wychowania Katolickiego” – powiedział bp Osial.
Nowa podstawa programowa nie przewiduje przekształcenia lekcji religii w religioznawstwo. Nadal nauczane będą treści religii rzymskokatolickiej, jednak – jak podkreślił bp Osial – większy nacisk zostanie położony na kontekst kulturowy, historyczny i społeczny.
„Na pewno lekcje religii nie zmienią się w religioznawstwo. Nadal będziemy nauczać treści religii rzymskokatolickiej. Zmiana będzie polegać na tym, że treści te zostaną szerzej omówione w kontekście kultury, historii i w wymiarze społecznym. Mocniej zostaną zaakcentowane treści wychowawcze, kulturowe, społeczne i historyczne, tak żeby te treści mogły szerzej wchodzić w korelację z innymi dziedzinami wiedzy” – zaznaczył hierarcha.
Zgodnie z nową koncepcją, przygotowanie do sakramentów, takich jak I komunia święta i bierzmowanie, będzie odbywać się w parafiach. W szkole ograniczy się ono do przekazania wiedzy teoretycznej.
„Lekcja religii tutaj będzie wsparciem, będzie pomocą, ale głównym środowiskiem przygotowania do sakramentów jest parafia i tam się będzie odbywać przygotowanie” – powiedział bp Osial. Jak zaznaczył, nie chodzi o przeniesienie lekcji religii ze szkoły do salek parafialnych, ale o zupełnie nową jakość katechezy inicjacyjnej.
W związku z tym Episkopat powołał zespół roboczy do opracowania dokumentu programowego dla katechezy parafialnej. Wszystkie wytyczne – zarówno dla szkolnych lekcji religii, jak i katechezy parafialnej – zostaną zebrane w znowelizowanym dyrektorium katechetycznym.
Bp Osial przypomniał, że Episkopat nadal oczekuje na rozpatrzenie przez Trybunał Konstytucyjny sprawy dotyczącej organizacji lekcji religii. Chodzi m.in. o rozporządzenie MEN z 20 stycznia 2025 roku, w którym ustalono, że lekcje religii lub etyki mają się odbywać w wymiarze jednej godziny tygodniowo – bezpośrednio przed lub po obowiązkowych zajęciach ucznia. Przepisy te zostały zaskarżone do TK przez I prezes Sądu Najwyższego Małgorzatę Manowską.
„Czekamy na rozpatrzenie przez Trybunał Konstytucyjny tej sprawy. Nie wykluczamy możliwości prawnych, takich jak skorzystanie z prawa, by lekcji religii w szkole bronić także na forum międzynarodowym” – zaznaczył bp Osial. Dodał, że Episkopat informuje o zmianach także episkopaty w innych krajach.
W maju Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją przepis rozporządzenia MEN, który wyłączał ocenę z religii ze średniej ocen ucznia. Zdaniem TK regulacja została wprowadzona bez wymaganych porozumień ze stroną kościelną i innymi związkami wyznaniowymi.
Z kolei w orzeczeniu z 27 listopada 2024 roku TK zakwestionował również przepisy nowelizacji rozporządzenia MEN z 26 lipca 2024 roku dotyczące m.in. łączenia grup uczniów na lekcjach religii. Trybunał orzekł, że regulacje te są niekonstytucyjne. MEN, odnosząc się do tych wyroków, poinformowało, że nie wywołują one skutków prawnych, a samo rozporządzenie „zostało wydane zgodnie z prawem i ma moc powszechnie obowiązującą”.
Prezydium Konferencji Episkopatu Polski w lutym i kwietniu 2025 roku dwukrotnie zwracało się do premiera Donalda Tuska o udzielenie informacji publicznej w sprawie braku publikacji listopadowego wyroku TK.
Zobacz również: Lekcje religii i etyki w szkole na PEN-Info
aka
Źródło: PAP
