W 2025 r. edukacja znalazła się w fazie dynamicznych przemian. Tradycyjny model nauczania przestaje odpowiadać wyzwaniom współczesnego społeczeństwa, w którym zmiany zachodzą błyskawicznie. Musimy na nie odpowiedzieć równie szybko, wdrażając trendy, które zdaniem eksperta, zmienią oblicze edukacji w 2025 r.
System edukacji musi zareagować na przemiany napędzane przez zaawansowane technologie i zmieniające się potrzeby rynku pracy — uważa Bernard Marr, światowej sławy futurysta, autor ponad 20 bestsellerowych i wielokrotnie nagradzanych książek. Coraz ważniejsze we współczesnym świecie stają się takie umiejętności jak inteligencja emocjonalna i komunikacja, często pomijane w tradycyjnych modelach edukacji — podkreśla.
Jeden z 5 najlepszych influencerów biznesowych na świecie według platformy LinkedIn, doradca i trener zarządów wielu organizacji, opublikował na łamach magazynu Forbes listę 7 kluczowych trendów edukacyjnych, które zmienią sposób nauczania w 2025 r. Przyjrzyjmy się im bliżej.
W miarę jak maszyny stawać się będą coraz bardziej wydajne w analizowaniu danych i generowaniu wyników, wartość umiejętności, których nie są w stanie odtworzyć, będzie rosła. W miarę jak będą w stanie zastąpić wiele procesów, w cenie będą czynności, których nie rozumieją. Nauczyciele powinni skupić się na rozwijaniu umiejętności miękkich, takich jak krytyczne myślenie, strategia, komunikacja, inteligencja emocjonalna, zdolności przywódcze, praca zespołowa. Te czysto ludzkie umiejętności będą coraz bardziej integrowane z głównym nurtem edukacji po to, by przygotować uczniów do skutecznego działania w złożonych i dynamicznie zmieniających się sytuacjach.
Szczególnie dotyczy to wykonywania zadań wielkiej wagi, wartości, obejmujących komunikację międzyludzką. „Ludzcy” przywódcy i profesjonaliści wykorzystywać będą umiejętności miękkie, aby wyróżnić się w epoce sztucznej inteligencji.
Nie zmienia to faktu, że generatywna sztuczna inteligencja, taka jak chatboty, w 2025 r. znajdzie swoje miejsce również w szkolnych klasach. Zdaniem Bernarda Marr nauczyciele będą korzystać z AI do oceniania, dostarczania spersonalizowanych informacji zwrotnych oraz tworzenia dostosowanych treści i planów lekcji.
Kluczowe będzie również odpowiedzialne korzystanie z AI oraz nauczanie uczniów, kiedy i jak z niej w takiej sposób korzystać, a przede wszystkim, dlaczego i kiedy lepiej jest polegać na swojej inteligencji, aniżeli na sztucznej.
Każdy z nasz jest inny, także każdy uczeń jest inny i przyswaja wiedzę w innym, różnym tempie. Personalizacja w edukacji dostosowuje nauczanie do indywidualnych, mocnych stron uczniów, oferując przy tym odpowiednio dostosowane scenariusze lekcji, zasady oceniania i „spersonalizowane” materiały dydaktyczne. Zdaniem eksperta w 2025 r. powszechne staną się eksperymenty i projekty pilotażowe z wykorzystaniem AI, np. wykorzystujące narzędzia, które będą śledzić postępy uczniów w czasie rzeczywistym, tworząc dynamiczne i angażujące środowiska edukacyjne.
Edukacja nie kończy się wraz z ukończeniem szkoły. Hasło o uczeniu się przez całe życie przestaje być mantrą profesjonalistów, a staje się misją każdego, kto chce i musi stale podnosić i przekwalifikowywać swoje umiejętności, aby nadążyć za szybkim tempem zmian technologicznych i rynkowych. We współczesnym świecie zdarza się, że umiejętności techniczne zdobyte na studiach są często przestarzałe, zanim absolwent podejmie swoje pierwsze wyzwanie zawodowe.
Kluczowymi elementami tego procesu będzie nauczanie domowe, różnego rodzaju kursy online, czy też nano-learning, czyli nauczanie w formie bardzo małych fragmentów, które są na tyle samowystarczalne, by od razu wcielić wiedzę w życie, z drugiej — wspólnie tworzą szerszy obraz kompetencji. Nie trzeba chyba dodawać, że muszą się charakteryzować atrakcyjny formą i treścią.
W 2025 r. coraz większą popularnością cieszyć się będzie edukacja domowa, nauczanie zdalne. W nauczaniu wdrażane będą technologie rzeczywistości wirtualnej (VR) i rozszerzonej (AR) oraz internetowe platformy edukacyjne. Zapewnią one dostęp do nauki szczególnie dla tych, którzy z różnych powodów — np. zdrowotnych — mogą mieć ograniczony dostęp do tradycyjnych szkół.
W 2025 r. – zdaniem autora bestsellerowych poradników — coraz częściej będziemy świadkami powstawania partnerstw między szkołami, czy uczelniami a przedsiębiorstwami, które będą wspólnie pracować nad uzupełnieniem luki w umiejętnościach naukowych, których oczekuje rynek zawodowy. Taka współpraca pomoże nauczycielom w tworzeniu lekcji i kursów dostosowanych do rzeczywistych wymagań rynku pracy, a uczniom i studentom zapewni umiejętności potrzebne pracodawcom.
Wprowadzenie, czy może raczej sprawne zaistnienie wyżej omówionych trendów nie będzie możliwe, a już na pewno utrudnione, bez odpowiedniego zaplecza, jakim jest Ed-Tech, czyli połączenie nowoczesnych narzędzi technologicznych (software i hardware) oraz innowacyjnych procesów i dobrych praktyk pedagogicznych.
Jeżeli chodzi o rozwiązania programowe, przykładami mogąbyć platformy e-learningowe, edukacyjne aplikacje mobilne, webinary, wideokonferencje, podcasty edukacyjne, czy też kompletne systemy do zarządzania szkołami i procesami edukacyjnymi. Przykładami rozwiązań sprzętowych są m.in. tablice interaktywne, laptopy, tablety, smartfony, okulary VR/AR.
W Stanach Zjednoczonych ed-tech to już bardzo poważna i prężnie rozwijająca się gałąź biznesu. Prognozuje się wzrost przychodów w tym sektorze z obecnych 142 mld dolarów do prawie 350 mld dolarów do 2030 roku. To właśnie inwestycje i innowacje w sektorze ed-tech umożliwią — i już umożliwiają — nauczycielom sprostanie wymaganiom szybko zmieniającego się świata.
To prognozy i krajobraz edukacyjny Zachodu, a jak to się ma do polskiego systemu edukacji, może ktoś zapytać. Jak wygląda rzeczywistość najlepiej wiedzą sami nauczyciele i uczniowie, co nie zmienia jednak faktu, że stoimy dokładnie przed tymi samymi wyzwaniami.
Przyszłość edukacji to ulepienie z gliny elastycznych, kreatywnych uczniów uczących się przez całe życie, którzy mogą i potrafią rozwijać się w coraz bardziej złożonym i szybko zmieniającym się świecie.
Przyszłość edukacji to przejście od tradycyjnych modeli do bardziej dynamicznego, zaawansowanego technologicznie i skoncentrowanego na człowieku podejścia do nauczania.
Przyjęcie i wdrożenie tych trendów nie jest opcjonalne. Jest absolutnie niezbędne, by osiągnąć sukces w świecie jutra. Polski system edukacji stoi przed wyzwaniem adaptacji do dynamicznie zmieniających się realiów technologicznych i społecznych, ale też nie jest w tym odosobniony. Z podobnymi wyzwaniami i problemami boryka się wiele krajów.
Widać też już – na szczęście – wyraźnie rosnące znaczenie umiejętności miękkich oraz integrację nowych technologii w procesie nauczania. Są szkoły wyposażone w technologie i sprzęt, jakiego może im pozazdrościć niejeden naukowiec, czy badacz. Są nauczyciele, którzy nie tylko z technologią, ale i nowoczesnymi, spersonalizowanymi i dynamicznymi formami nauczania są za pan brat.
Wciąż jednak daleko nam do świata, o jakim z pełnym przekonaniem mówi Bernard Marr. Polski system edukacji na pewno wymaga większych inwestycji w infrastrukturę technologiczną, zmian w kształceniu kadry nauczycielskiej i przygotowaniu ich do nowych zadań oraz bardziej elastycznego i indywidualnego podejścia do nauczania.
Może przy tym napotkać na bariery związane z dostępnością technologii, czy też ludzkimi postawami nienadążającymi za zmianami zachodzącymi we współczesnym świecie. Niemniej jednak wyraźnie widoczne podobieństwa w dążeniu do rozwijania umiejętności przyszłości i uczenia się przez całe życie, dają nadzieję na pozytywne zmiany w polskim systemie edukacji. Może, jak twierdzi wizjoner, jeszcze w tym 2025 roku.
aka
Źródło: Forbes
